Interview Roel van Raaij en Joke Kersten

“Duurzaamheid begint bij mensen”

Roel van Raaij is verantwoordelijk beleidsmedewerker bij het ministerie van Economische Zaken en secretaris bij de Regiegroep van DuurzaamDoor. Joke Kersten is onafhankelijk voorzitter van de Regiegroep.
 

roelvanraaij.jpg

Uniek programma

Roel van Raaij: “Het unieke van DuurzaamDoor zit in de mindset, die gericht is op kennis en innoveren. Zo wordt een bijdrage geleverd aan duurzaamheid. Duurzame ontwikkeling wordt vaak als een technisch probleem benaderd: zoals ‘het water moet schoner, energie moet worden bespaard’, maar het begint bij mensen. Dit programma richt zich daarom op kennis, bewustzijn en handelingsmogelijkheden. Zodat duurzaamheid kan worden toegepast in werk- en privéleven. Bijvoorbeeld via het onderwijs, door de natuur te leren kennen of door kritische vragen te stellen over het milieu en andere duurzaamheidsissues. Het kan ook heel praktisch zijn zoals de transitie van brandstoffen naar hernieuwbare energie, het verdwijnen van de gas-aansluitingen en het plaatsen van zonnepanelen. Welke mensen moeten daarmee aan de slag en welke kennis is ervoor nodig? Een dergelijke vraag kan ook gesteld worden in ons dagelijks werk: is het wel of niet duurzaam wat we aan het doen zijn? En wat zijn de alternatieven?”

Geen standaardaanpak

Van Raaij: “Secretaris ben ik van het programma. Ik sta daarmee zowel aan het begin als aan het eind van het beleidsproces, dus natuurlijk zie ik veel aspecten van DuurzaamDoor voorbijkomen. We hanteren geen standaardaanpak, maar zijn constant op zoek naar vernieuwing in inhoud, methoden en systemen. Zowel duurzaamheid als leren zijn geen populaire beleidsthema’s. De DuurzaamDoor-aanpak moet daarom steeds duidelijk gemaakt, en soms bevochten worden.

Richting een ondernemende overheid

Van Raaij: “Op het gebied van duurzaamheid is er steeds meer inbedding in het beleid. Het dilemma is nu niet zozeer het ‘wat’, maar steeds meer het ‘hoe’ en ‘met ‘wie’. Duurzaamheidsvraagstukken vragen om de inzet van enkele actoren in de keten. Als de overheid klassiek opereert, lost zij zaken op met wet- en regelgeving en financiering. De presterende overheid maant anderen tot actie via subsidies en opdrachten. De ondernemende overheid houdt zich bezig met co-creatie, communicatie, innovatie en samenwerking. DuurzaamDoor ligt het meest in lijn met de ondernemende overheid.” Joke Kersten: “Duurzaamheid moet worden bereikt met gezamenlijke overheden. De Rijksoverheid lost het niet op als eenling. Vanuit mijn rol als onafhankelijk voorzitter probeer ik daarom de verschillende overheden intensief te laten samenwerken. De samenwerking tussen overheid en maatschappij hebben we nodig.

Daarom is de 5 ‘O’ methode (overheid, ondernemers, onderzoek, onderwijs en ‘onderop’) een zo belangrijk element in DuurzaamDoor. Van Raaij: “Wat opvalt de laatste jaren is dat het leunen op technische en financiële sturing als overheid, een maximum bereikt. Het ontvangen van meer geld geeft niet langer meer resultaat. Regelgeving, de attitude, het gebrek aan kennis of partners in de keten, staat innovatie vaak in de weg. Gelukkig ontstaan hiervoor steeds meer alternatieven. Partijen in de samenleving dragen steeds vaker bij. Ik ben daarom blij dat we nog een aantal jaren doorgaan met onze werkzaamheden.”