GroenGelinkt

GroenGelinkt is dé digitale kennisbank op het gebied van natuur- en duurzaamheidseducatie. Wie kent het niet? Toch nog een groot aantal leerkrachten en scholen, zo lijkt het. En dat is zonde, stelt Linda IJmker, manager van GroenGelinkt: ‘Want GroenGelinkt is een verrijking en een aanvulling op de bestaande studiestof. En voor leerkrachten gemakkelijk te gebruiken.’

Hapklare, duurzame brokken
GroenGelinkt faciliteert lessen over natuur en duurzaamheid

Zoeken binnen veertien duurzame thema’s

GroenGelinkt is een gratis toegankelijk zoeksysteem in natuur- en duurzaamheidseducatie dat zich richt op leerkrachten in het primair- en voortgezet onderwijs en medewerkers van kinderopvang. De informatie op GroenGelinkt wordt gemaakt door de organisaties van wie het leermateriaal of de activiteit afkomstig is, en is zo specifiek mogelijk. Zo geeft het bijvoorbeeld aan voor welke klas het gebruikt kan worden, hoeveel voorbereidingstijd het in beslag neemt en hoe lang het onderdeel duurt. ‘Het aanbod is heel divers,’ vertelt IJmker, ‘en is onderverdeeld in veertien thema’s die allemaal met natuur en duurzaamheid te maken hebben, zoals afval, burgerschap, energie, voeding en water. Een actueel en aansprekend onderwerp is bijvoorbeeld plastic soep, over de verontreiniging van het zeewater, met allerlei schadelijke gevolgen voor mens en dier. Op GroenGelinkt vind je hierover inhoudelijk leermateriaal, een wedstrijd en adresgegevens van stichtingen.’

groengelinkt

Weinig voorbereidingstijd

Het gebruik van GroenGelinkt kost volgens IJmker weinig voorbereidingstijd. Leerkrachten kunnen zelfs last-minute digitaal leermateriaal of activiteiten opzoeken. ‘Wel is het handig om sommige onderdelen, zoals een bestelling van een les-kist of het reserveren van een excursie, een paar weken van te voren te regelen,’ aldus IJmker. Voor lesmateriaal of activiteiten in het speciaal onderwijs, raadt IJmker aan om naar het aanbod binnen het primair onderwijs te kijken en vervolgens in overleg met de organisatie het leermateriaal of de activiteit passend te maken.

10.000 zoekvragen per maand

Tot nu is het voor de mensen van GroenGelinkt moeilijk te achterhalen hoeveel scholen of leerkrachten het zoeksysteem gebruiken. ‘Maandelijks krijgen we gemiddeld 10.000 zoekvragen, dat is inclusief alle websites die verwijzen naar GroenGelinkt, zoals Kennisnet’, vertelt IJmker, ‘maar we kunnen niet zien wie dat precies zijn.’
André de Hamer is programmamanager bij Duurzame PABO en heeft onlangs het voorleesboek ‘De wereld van Plastic’ voor de Dag van de Duurzaamheid gerealiseerd. De betrokkenheid van basisscholen en pabo’s bij deze netwerkorganisatie groeit. De Hamer: ‘Onze laagdrempelige en kosteloze acties zoals de voorleesactie op de Dag van de Duurzaamheid zijn voor leerkrachten vaak de aanzet om meer werk te gaan maken van duurzaamheid in het onderwijs. En dat is precies wat we willen.’ Hij is enthousiast over GroenGelinkt: ‘Ik merk, als ik op scholen kom, dat GroenGelinkt nog erg onbekend is. Toch is het onderwijs is er echt bij gebaat. Vergelijk het met een afgeschermde Google, of een fancy bibliotheek. Je kunt zoeken op primair of voortgezet onderwijs, op kinderopvang of algemeen publiek, op locatie, thema of specifieke zoekterm. Het is zo simpel als wat.’

Themaportals vanuit GroenGelinkt

GroenGelinkt geeft ook de aanzet tot andere initiatieven. Zo biedt EnergieEducatie.nl – een initiatief van SME Advies - een selectie uit GroenGelinkt van materialen die passen binnen het thema energie. ‘Er zijn erg veel zoekresultaten als je GroenGelinkt gebruikt,’ vertelt Anna Vanderveen van EnergieEducatie. Om scholen te helpen bij het maken van een keuze, biedt EnergieEducatie.nl daarom een selectie van educatieve producten voor het basisonderwijs, aanbevolen door het landelijk netwerk van Natuur- en MilieuEducatiecentra (NME), op basis van diverse criteria. Zo zijn er alleen materialen gekozen die de leerkracht kan uitvoeren zonder hulp van een NME-er en die een digitale component hebben.

Dit maakt het voor de leerkracht nóg gemakkelijker. Want, zo vertelt Vanderveen: ‘We zijn bezig met themaportals en we merken dat daar écht behoefte aan is bij scholen. Het is heel concreet en de leerkracht kan er zo een thema-les van maken.’ Zo is er ook de themaportal Watereducatie.nl waar leerkrachten alle informatie en materialen kunnen vinden over water. Vanderveen: ‘We organiseren in dit kader gastlessen voor scholen, die de leerkracht gratis kan aanvragen. We willen het thema energie ook nog verder uitbreiden.’

Meer duurzaamheid: Eco-Schools

Vanderveen: ‘Een interessant project dat wordt opengelegd door GroenGelinkt, is Eco-Schools, een tweejarig traject waarop scholen zich kunnen inschrijven om het internationale keurmerk te krijgen van een duurzame school.’ Dit gaat verder dan alleen een educatieve les: Eco-Schools behandelt verschillende thema’s waarmee de school duurzaam gemaakt kan worden. Van de voeding in de kantines, het vervoer waarmee de kinderen elke dag naar school komen tot het omgaan met water en afval. Met Eco-Schools wordt daarbij een beroep op de leerlingen gedaan: kinderen gaan zelf op zoek naar hoe het geregeld is in de school en wat er beter kan rondom verschillende duurzaamheidsthema’s. Vanderveen: ‘We willen dat kinderen niet alleen een leuke middag hebben, maar dat ze er écht iets van opsteken.’
Eco-Schools kost in tegenstelling tot het gebruik van GroenGelinkt wél geld, maar daarvoor krijgen scholen begeleiding van NME-ers, rapporten over de voortgang en tips en trucs voor het maken van duurzame keuzes. ‘Op dit moment doen 117 scholen mee in Nederland en wereldwijd zijn dat er 50.000. De groei gaat nu redelijk hard’, aldus Vanderveen.

Green Deal Scholen

‘We werken vanuit SME Advies en Eco-Schools ook nauw samen met de Green Deal Scholen,’ vertelt Vanderveen, ‘via dit programma wordt het scholen gemakkelijk gemaakt om via betaalbare, groene verbeteringen hun gebouwen te verduurzamen. Het programma reikt hiervoor hulpmiddelen aan. We merken dat de bewustwording op dit vlak bij scholen toeneemt. Uit deze Green Deal Scholen is het programma ‘Energiebesparing basisscholen in de Drechtsteden’ voortgekomen. Met dit project willen de Drechtsteden (Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht) scholen stimuleren om energie te besparen en een beter binnenklimaat voor het schoolgebouw te realiseren. Tot nu toe hebben ruim dertig scholen hieraan deelgenomen en ongeveer tien daarvan hebben zich ook aangemeld voor een gastles. Dit zijn verhalen die we op EnergieEducatie.nl graag verspreiden, omdat ze een prachtig voorbeeld vormen voor andere  scholen.’

Starten met duurzaamheid

Scholen hebben dus diverse mogelijkheden om zich met duurzaamheid te gaan bezighouden. GroenGelinkt is een handige en makkelijke eerste stap. De leerkracht kan onderdelen uit het aanbod van GroenGelinkt verwerken in lessen als ‘wereldoriëntatie’, techniek, burgerschap, biologie en aardrijkskunde. Leerkrachten die geïnspireerd zijn geraakt om GroenGelinkt te gebruiken en daarover vragen hebben, kunnen het beste op zoek gaan naar een NME-locatie in de buurt, stipt IJmker aan: ‘Want daar zitten mensen die vanuit de gemeente de opdracht hebben gekregen om scholen in de buurt te helpen. We hopen dat steeds meer scholen GroenGelinkt gaan gebruiken, want het is een verrijking en een aanvulling op de bestaande studiestof. Dagelijks gebruik zou fantastisch zijn, maar we zijn al blij als ze ieder seizoen een onderdeel uit GroenGelinkt toepassen in de les of groep.’

Een tip voor februari

Een goede tip uit het aanbod van GroenGelinkt voor de komende tijd? Vanderveen: ‘Op 10 februari is er de Warmetruiendag. Je kunt op deze dag een gastles organiseren. Of in de regio kijken bij de activiteiten van een NME-centrum in de buurt.’

GroenGelinkt is het praktische zoeksysteem voor materialen in natuur- en duurzaamheidseducatie. Het bevat leermiddelen, activiteiten, excursies, gastlessen, (kinder-)boerderijlocaties en schooltuinlocaties, door het hele land. GroenGelinkt richt zich op leerkrachten in het primair en voortgezet onderwijs en medewerkers van kinderopvang. Daarnaast zijn er materialen voor een algemeen publiek: volwassenen en kinderen. Het gebruik van GroenGelinkt is kosteloos.

GroenGelinkt is een initiatief van DuurzaamDoor (RVO.nl) en een samenwerking met Kennisnet, NME-organisaties, het Ontwikkelcentrum en Groen Kennisnet, een project van Wageningen University & Research. De kennisbank is ongeveer vijf jaar geleden opgezet en sinds januari 2014 ondergebracht in een stichting. Doelstelling is natuur- en duurzaamheidseducatie toegankelijker te maken voor leerkrachten en begeleiders.
Doordat alle informatie met betrekking tot natuur- en duurzaamheidseducatie nu samengevoegd is op één plaats, hoeft de leerkracht nog maar één website te raadplegen om alle informatie of inspiratie te vinden die hij of zij nodig heeft om de les vorm te geven. Daarnaast past GroenGelinkt goed binnen een trend in het onderwijs, namelijk ‘levensecht leren’, waarbij leerkrachten steeds vaker naar buiten gaan om op locatie les te geven in plaats van in het klaslokaal. Met GroenGelinkt kan de leerkracht bijvoorbeeld ontdekken dat er een melkveehouderij in de buurt is waar hij de kinderen mee naartoe kan nemen.

DuurzaamDoor is een kennisprogramma voor sociale innovatie dat de ontwikkeling naar een groene, duurzame economie wil versnellen en doorbraken helpt realiseren. DuurzaamDoor organiseert samenhang tussen landelijke, regionale en lokale initiatieven via ‘sociaal instrumentarium’, zoals netwerken en coalitievorming. Op deze en andere innovatieve manieren werken overheden, ondernemers, onderwijs, onderzoek, en (burger)organisaties met elkaar samen aan maatschappelijke vraagstukken. DuurzaamDoor stimuleert, faciliteert, realiseert.

Meer informatie: