Meer over Waterkwaliteit en gezondheid

Een belangrijke bron voor deze miniscule plastic deeltjes, wordt gevormd door huishoudelijke verven in de bouw, maar er zijn meerdere oorzaken uit onze consumptiemaatschappij aan te wijzen. Denk aan fijnstof uit autobanden, het plasticje om vaatwastabletten, cosmetica, douchewater en shampoo. Via afbraak in zwerfvuil komt het in het oppervlaktewater: in Nederland, maar nog meer in het buitenland.

Meer medicijnresten door vergrijzing

Een andere bron van vervuiling en daarmee een grote bron van zorg, zijn medicijnresten die we met zijn allen in het afvalwater spoelen. Door de vergrijzing van de bevolking, gebruiken we steeds meer geneesmiddelen. Ons lichaam neemt niet alles op, breekt het ook niet volledig af en daardoor komen resten via het toilet in het rioolwater terecht. Omdat nu nog niet alle medicijnresten uit het rioolwater te zuiveren zijn, stroomt dit via de rioolzuiveringsinstallaties gewoon naar het oppervlaktewater. De opeenhoping van medicijnresten kan een probleem worden voor vissen en op den duur zal het ook steeds kostbaarder worden om kraanwater te zuiveren.

Betrokkenheid burgers

Het zijn thema’s die al goed op de politiek/bestuurlijke agenda staan, die aandacht van burgers hebben. Zo zijn er al communities of practices van de waterschappen rond beide thema’s als ook regionale oplossingen, zoals: zorg ontmoet water in West-Friesland, Aa en Maas. Bij Waterschap Vallei en Veluwe is er contact en overleg met apothekers, het Ministerie van IenW heeft een uitvoeringsprogramma voor microverontreiniging en vanuit de Unie is er een werkgroep actief voor de bronaanpak, waarvoor ook subsidie beschikbaar is.

Je ziet dat burgers zich eveneens gaan verdiepen in waterkwaliteit en zelf gaan meten (citizen science). Veel bewoners doen mee aan het schoonmaken van stranden en via de Omgevingswet is er ook meer betrokkenheid van burgers bij de omgeving. De aandacht voor biologische veiligheid groeit, want wie wil er niet zwemmen in grachten en meren? Het aantal mensen dat zich bewust is van duurzaamheid en wil bijdragen, groeit gestaag, maar blijft wel een kleine groep vergeleken met de mainstream in Nederland. Dat maakt het ook tot een kans: de aanpak van microplastics en medicijnresten mainstream maken, bijvoorbeeld door het vergroten van de bewustwording en deze omzetten naar anders handelen. De kansen liggen op het vlak van verbinding zoeken met partijen als gemeenten, waterschappen én burgers in bijvoorbeeld het aanpakken van plastic zwerfvuil op straat.

Kansen voor ondersteuning door Duurzaam Door2 / Participatietafel Water:

  • Projecten die het zwerfvuil op straat aanpakken en daar burgers bij betrekken.
  • Projecten die landbouwplastic omzetten naar biologisch afbreekbaar plastic.
  • Projecten die bijdragen aan de ontwikkeling van groene, duurzame medicijnen  die geen effect hebben op de waterkwaliteit.
  • Projecten / pilots rond (ver)zorg(ings)instellingen om medicijnresten op te vangen en / terug te dringen. Voorbeelden: opvangen van contrastvloeistof in urinezakken, tabletten om medicijnresten te binden bij het doortrekken van het toilet.
  • Initiatieven die bewustwording, verwondering en waardering van burgers bij deze onderwerpen vergroot (en tot handelen aanzet), bijvoorbeeld zelf meten van waterkwaliteit (citizen science)
  • Projecten die water, gezondheid en geluk met elkaar in verband brengen (VB: Killerbody trend) en bewoners daarbij betrekken.